Dizel jeneratör arızaları; elektriksel, mekanik, yakıt ve kontrol sistemi kökenli olmak üzere 4 ana grupta toplanır. Marş basmama, voltaj üretmeme, devir dalgalanması ve egzoz dumanı anormallikleri sahada en sık karşılaşılan arıza tipleridir.
Endüstriyel Dizel Jeneratör Arızalarının Sınıflandırılması
Jeneratör sistemleri; içten yanmalı dizel motor, senkron alternatör, otomatik transfer panosu (ATS) ve dijital elektronik kontrol ünitesinden meydana gelen karmaşık elektromekanik tesislerdir. Şebeke enerjisi kesildiğinde bu bileşenlerin kusursuz bir senkronizasyonla 10 saniye içerisinde devreye girmesi beklenir. Bu zincirdeki tek bir halkanın aksaması, tüm işletmenin karanlıkta kalmasına neden olur.
Saha istatistiklerimize göre jeneratör arızalarının %42'si akü ve marş devresi kaynaklı, %26'sı yakıt hattı ve hava yapma sorunları, %18'i alternatör ve AVR regülatör arızaları, %14'ü ise soğutma ve sensör hatalarından kaynaklanmaktadır. Bu arızaların büyük çoğunluğu düzenli periyodik bakım protokolleri uygulanarak önceden tespit edilebilir niteliktedir.
En Sık Görülen 6 Kritik Jeneratör Arızası ve Belirtileri
- 1Jeneratörün Marş Basmaması veya Marşın Zayıf Dönmesi: Kontrol paneli start komutu vermesine rağmen marş motoru tık sesi çıkarıp dönmüyorsa veya çok yavaş dönüyorsa temel şüpheli aküdür. Akü terminallerindeki sülfatlaşma, redresörün (akü şarj cihazı) 220V beslemesinin kesilmesi veya marş selenoidi kontaklarının yapışması bu arızayı doğurur.
- 1Motorun Çalışması Fakat Alternatör Çıkışında Voltaj Olmaması: Motor 1500 RPM nominal devrine ulaşsa dahi panoda 0V veya çok düşük artık voltaj (20-40V) okunuyorsa sorun alternatör uyarım devresindedir. AVR (Otomatik Voltaj Regülatörü) kartının yanması, döner diyot köprüsündeki diyotların kısa devre olması veya ikaz sargılarının izolasyon kaybı en belirgin faktörlerdir.
- 1Frekans ve Devir Dalgalanması (Hunting / Dalgalı Çalışma): Motor devrinin sabit 1500 RPM'de (50 Hz) kalamayıp sürekli inip çıkması, elektronik aktüatörün veya mekanik govonör yayının ayarsızlığından, yakıt filtresinin kısmen tıkanmasından ya da yakıt pompasına hava sızmasından kaynaklanır.
- 1Düşük Yağ Basıncı (Low Oil Pressure) Alarmı: Motor yağ pompasının aşınması, yağ filtresinin dolması, karterdeki yağın viskozitesini yitirerek incelmesi veya yağ basınç müşürünün arızalanması sonucu motorun yağsız kalmasını önlemek için sistem acil durdurma yapar.
- 1Şebeke Geldiğinde Jeneratörün Yükü Devretmemesi (ATS Arızası): Şebeke voltajı normale döndüğü halde transfer panosundaki motorlu şalter veya kontaktörlerin konumu değişmiyorsa, faz sırası rölesi, ATS kontrol kartı röle çıkışları veya mekanik kilit mekanizmasında arıza mevcuttur.
- 1Egzoz Dumanının Anormal Renk Vermesi: Siyah duman yetersiz hava ve aşırı yakıtı; beyaz duman yakıt sisteminde su veya enjeksiyon zamanlama hatasını; mavi duman ise motorun segman veya supap gaydlarından yağ yaktığını gösterir.
Arıza Tespitinde Kullanılan Modern Ölçüm ve Diyagnostik Yöntemleri
Akan Enerji teknik servis ekipleri, arıza tespitinde deneme-yanılma yöntemini kesinlikle reddeder. Arızaya müdahale esnasında modern diyagnostik cihazlar kullanılır: 1) Alternatör sargı izolasyonları 1000V Megger test cihazı ile ölçülerek faz-faz ve faz-gövde kaçakları belirlenir. 2) Akülerin iç direnci ve CCA (Cold Cranking Amps) marş basma kapasitesi profesyonel akü test analizörüyle raporlanır. 3) Kontrol kartı CAN-Bus (J1939) arıza hafızası bilgisayarlı arıza tespit cihazına bağlanarak geçmiş hata logları incelenir.
4) Termal kamera ile transfer panosundaki kontaktör baraları, kablo pabuçları ve alternatör yatakları taranarak aşırı ısınan temas noktaları (ark ve gevşeklikler) tespit edilir. Bu kapsamlı ölçümler, arızanın kök nedenini ortaya çıkararak tekrarlanmasını engeller.
Arıza - Olası Neden - Çözüm Matrisi Tablosu
| Arıza Belirtisi | Olası Kök Neden | Saha Çözüm Yöntemi | Müdahale Aciliyeti |
|---|---|---|---|
| Marş Hiç Basmıyor | Akü gerilimi < 11.8V, Marş Selenoidi arızalı | Akü testi, redresör onarımı, selenoid değişimi | Acil (P0) |
| Voltaj 0 Volt Çıkıyor | AVR kartı arızalı, Döner diyot patlak | AVR değişimi, diyot ölçümü ve ikaz testi | Kritik (P0) |
| Siyah Duman & Güç Kaybı | Hava filtresi tıkalı, Enjektör işemesi | Filtre değişimi, enjektör ayarı ve temizliği | Öncelikli (P1) |
| Frekans 45-55 Hz Dalgalı | Aktüatör kirliliği, yakıt hattında mikro hava | Aktüatör kalibrasyonu, yakıt havası alma | Öncelikli (P1) |
| Yüksek Su Sıcaklığı | Radyatör tıkalı, V kayışı gevşek, termostat | Petek yıkama, kayış gerdirme, termostat değişimi | Kritik (P0) |
6. İstanbul Genelinde Akan Enerji 7/24 Yerinde Mobil Servis Güvencesi
Akan Enerji, İstanbul'un Avrupa Yakası (Başakşehir İkitelli OSB merkez) ve Kuzey Bölgesi (Arnavutköy şube) operasyon üsleriyle megakentin tamamına kesintisiz güç desteği sunmaktadır. Sık Karşılaşılan Jeneratör Arızaları ve Çözümleri ihtiyaçlarınızda, tam donanımlı mobil servis filomuz ve uzman teknik mühendis kadromuzla bildirilen arızalara en geç 30 - 60 dakika içerisinde yerinde müdahale ediyoruz.
Başakşehir, Avcılar, Bağcılar, Beylikdüzü, Esenyurt, Çerkezköy, Hadımköy, Silivri, Tuzla, Ümraniye ve Dudullu OSB başta olmak üzere İstanbul'un 39 ilçesindeki sanayi tesisleri, siteler, hastaneler ve kamu binaları için 10 kVA'dan 2500 kVA'ya kadar tüm jeneratör marka ve modellerinde (Baudouin, Perkins, Cummins, Ricardo, Volvo, Doosan) orijinal yedek parça ve yazılı servis garantisi sunuyoruz.
Kesintisiz enerji güvenliğinizi riske atmayın. Periyodik bakım anlaşmaları, acil arıza müdahalesi veya güç keşfi talepleriniz için 7/24 Acil Teknik Hattımız [0549 621 34 60](tel:+905496213460) üzerinden uzman mühendislerimizle doğrudan iletişime geçebilirsiniz.
7. Sıkça Sorulan Sorular (S.S.S)
Soru 1: Jeneratör motoru çalışıyor ama kontrol ekranında neden hiçbir değer görünmüyor?
Bu durum genellikle kontrol modülünün 12V/24V DC besleme sigortasının atmasından, panel arkasındaki kablo soketinin gevşemesinden veya panel içi işlemci anakartının aşırı voltaj darbesiyle hasar görmesinden kaynaklanır.
Soru 2: Jeneratör neden durduk yere kendi kendine çalışmaya başlar?
Otomatik transfer panosundaki (ATS) şebeke voltaj kontrol rölesi şebekedeki anlık dalgalanmaları kesinti olarak algılamış olabilir. Ayrıca kontrol panelinde haftalık otomatik test çalıştırma (exerciser) modu aktifse, belirlenen gün ve saatte jeneratör yüksüz olarak test amaçlı otomatik devreye girer.
Soru 3: Jeneratör arızalandığında ilk olarak hangi sigortalar kontrol edilmelidir?
İlk olarak kontrol paneli arkasında bulunan 5A - 10A DC cam sigortalar, akü kutup başı ana şalteri ve transfer panosundaki şebeke/jeneratör algılama koruma otomatları multimetre ile iletkenlik modunda kontrol edilmelidir.
